تبلیغات
آب و خاک - احیای قنوات شهرستان مرند

 

با حمایت کشاورزان روستاییان اطراف شهرستان مرند

تحولی در لایروبی و مرمت قنات ها با وجود اعتبارات محدود تخصیص یافته  این اداره

به گزارش واحد ترویج اداره جهاد کشاورزی شهرستان مرند ، لایروبی و مرمت قنات های شهرستان مرند ، قنات مهراب در روستای کندلج  ، کند کهریزی در روستای زال  ، قنات عسگر آباد در قره تپه  ، دوازده چارک در روستای لیوار  ، قنات روستای جواش ، قنات بیشه روستای زنوز ، قنات یار غیب روستای یکانکهریز ، قنات کربلا محمد روستای یکانکهریز ، قنات بند داشی در روستای درق  با اعتبارتخصیص یافته ای معادل 460  میلیون ریال و با حمایت و مشارکت روستاییان در سال 90 آغاز گردید و تاکنون حدود   70 %  از کل پروژه به اتمام رسیده است .

رییس اداره امور فنی و زیر بنایی افزود : میزان آبدهی این قناتها به طور متوسط 4 لیتر در ثانیه بود که آبدهی هدف و پیش بینی شده پس از مرمت  ، برابر 8 لیتر در ثانیه می باشد . مجموع دبی فعلی این دوازده قنات در حال مرمت 60 لیتر در ثانیه بود که امید افزایش آبدهی تا 100 لیتر در ثانیه می رود ، افزایش آبدهی معادل 70% که پس از مرمت قابل حصول می باشد .

مهندس محسنی ، ملاک انتخاب سرمایه گذاری این مدیریت ،   پتانسیل قنات برای آبدهی طبق دبی سالهای قبل و از همه مهمتر بیشتر بودن سطح زیر کشت قنوات اعلام کردند .

 

قنات

قنات که توسط مقنیان ایرانی اختراع شده ، هزاران سال قدمت دارد. قدمت بسیاری لازم قناتهای ایران ،

 از پنج یا شش هزار سال متجاوز است و عمری برابر با تاریخ کهن ایران دارد. با وجود این که چندبن هزار

 سال از اختراع آن می‌گذرد، مع هذا هنوز هم این روش استفاده از آب ، در قسمت مهمی از روستاها و

 مناطق مسکونی و کشاورزی و دامداری کشور معمول و متداول است و حتی یکی از ارکان اصلی کشت

 و زرع در نواحی خشک را تشکیل می‌دهد. این اختراع که امروزه شهرت جهانی پیدا کرده ، بعدها از ایران

 به بسیاری از کشورهای جهان انتقال یافته و مورد استفاده مردم در دیگر نقاط دنیا قرار گرفته است.

قنات ، تشکیل شده از یک دهانه یا هرنج که روباز است و یک مجرای تونل مانند زیرزمینی و چندین چاه

 عمودی که مجرا یا کوره زیر زمینی را در فواصل مشخص با سطح زمین مرتبط می‌سازد. چاهها که به آنها

 در موقع حفر ، میله هم گفته می‌شود، علاوه بر مجاری انتقال مواد حفاری شده به خارج ، عمل تهویه

 کانال زیرزمینی را نیز انجام می‌دهد و راه ارتباطی برای لای‌روبی ، تعمیر و بازدید از داخل قنات نیز به

 شمار می‌رود. آغاز قنات ، همان دهانه قنات است که مظهر قنات نامیده می‌شود. مظهر قنات جایی

 است که آب از دل قنات بیرون می‌آید و ظاهر می شود و می‌تواند برای آبیاری و دیگر مصارف مورد

 استفاده قرار بگیرد. قسمت انتهایی قنات ، پیشکار قنات نامیده می‌شود که در آخرین قسمت آن ، مادر

 چاه قنات قرار گرفته است. قسمتهایی از قنات که با حفر آنها هنوز آب بیرون نمی‌آید "خشکه کار" و

 قسمتی که آبدار است (قسمت انتهایی) قسمت "آبده قنات" نامیده می‌شود.

 

کاریز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری, جستجو
جوی آب کاریز
جوی آب کاریز (فلج الداوودی)
جوی آب کاریز

کاریز یا قنات یا کهریز به راهی که در زیر زمین کنده شود تا آب از آن جریان یابد می‌گویند. کاریز کانالی است که از دیرباز برای مدیریت آب در زمین می‌ساخته‌اند. رشته چاهی است که از «مادر چاه» سرچشمه می‌گیرد و ممکن است هزارها متر به طول بیانجامد که سرانجام آب این کاریزها برای شرب و کشت و کار به سطح زمین می‌رسند ودر جای معینی به روی زمین می‌آیند.

پیشینه [ویرایش]

طولانی‌ترین کاریز جهان و عمیق‌ترین مادر چاه در شهرستان گناباد قرار دارد که تاریخ کندن آن به دورهٔ هخامنشی و یا قبل از آن می‌رسد. ایرانیان باستان در چندین هزار سال قبل دست به این ابتکار جدید زده و آن را کاریز یا کهریز نام نهادند. با این اختراع که در نوع خود در جهان تا کنون بی‌نظیر بوده‌است، می‌توان مقدار قابل توجهی از آب‌های زیرزمینی را جمع‌آوری کرد و به سطح زمین رساند، که همانند چشمه‌های طبیعی، آب آن در تمام طول سال بدون هیچ کمکی از درون زمین به سطح آن(زمین) جاری گردد. کاریز که توسط مقنیان ایرانی اختراع شده، هزاران سال قدمت دارد. قدمت بسیاری از کاریزهای ایران، از پنج-شش هزار سال متجاوز است و عمری برابر با تاریخ کهن ایران دارد. با وجود این که چندبن هزار سال از اختراع آن می‌گذرد، با این وجود هنوز هم این روش استفاده از آب، در قسمت مهمی از روستاها و مناطق مسکونی و کشاورزی و دامداری کشور معمول و متداول است و حتی یکی از ارکان اصلی کشت و زرع در نواحی خشک است. این اختراع که امروزه شهرت جهانی پیدا کرده، بعدها از ایران به بسیاری از کشورهای جهان انتقال یافته و مورد استفادهٔ مردم در دیگر نقاط دنیا قرار گرفته‌است.

گوبلو معتقد است که کاریز، ابتدا یک فن آبیاری نبوده، بلکه به طور کامل از تکنیک معدن نشأت گرفته و منظور از احداث آن جمع‌آوری آب‌های زیرزمینی مزاحم (هرزه آب‌ها) به هنگام حفر معادن بوده‌است.... تردیدی نیست که در گسترهٔ فرهنگی ایران، از معادن «مس» و احتمالاً «روی» موجود در کوه‌های زاگرس، در هزارهٔ دوم قبل از میلاد مسیح بهره‌برداری شده‌است..[۱] .

مشخصات کاریز

کاریز، از یک دهانه یا هرنج که روباز است و یک مجرای تونل مانند زیرزمینی تشکیل شده و چندین چاه عمودی که مجرا یا تونل زیر زمینی را در فواصل مشخص با سطح زمین مرتبط می‌سازد، دارد. چاه‌ها- که به آن‌ها در موقع حفر، میله هم گفته می‌شود- علاوه بر مجاری انتقال مواد حفاری شده به خارج، عمل تهویه کانال زیرزمینی را نیز انجام می‌دهند و راه ارتباطی برای لای‌روبی، تعمیر و بازدید از داخل کاریز نیز به شمار می‌روند. به محل خروج آب قنات مظهر نیز می‌گویند.

کندن کاریز

Cross-section of a Qanat.

کندن کاریز معمولاً از مظهر آن که همان سطح زمین خشک است، شروع و به مناطق آبده چاه مادر، ختم می‌شود. بنابراین، اول دهانه کاریز یا هرنج که خشک است و بعداز آن اولین چاه‌ها یا میله‌ها -که این‌ها هم خشک است و آب ندارند و به اصطلاح قسمت خشک کار کاریز نامیده می‌شوند- حفر می‌شوند. بعد کار به طرف قسمت بالادست که همان قسمت‌های آبده و بیشتر آبده زمین می‌باشند، ادامه پیدا می‌کند.

طول و عمق کاریز

طول یک رشته کاریز - که در میزان آبدهی آن نیز موثر است - نسبت به شرایط طبیعی متفاوت است. این شرایط بستگی به شیب زمین و عمق چاه مادر دارد. از طرف دیگر هر چه سطح آب زیرزمینی پایین‌تر باشد، عمق چاه مادر بیشتر می‌شود. طویل‌ترین کاریزی که تا کنون در ایران حفر شده، در حوالی گناباد از توابع خراسان است که ۷۰ کیلومتر طول آن است و عمیق‌ترین چاه مادر کاریزهای ایران به روایتی ۴۰۰ متر و به روایت دیگر ۳۵۰ متر عمق دارد و آن مربوط به کاریز «قصبه» گناباد است. مهم‌ترین عاملی که طول کاریز را مشخص می‌کند، شیب زمین می‌باشد. هرچه شیب زمین کمتر باشد طول کاریز بیشتر و هرچه شیب بیشتر باشد طول کاریز کمتر خواهد بود.

تقسیم آب

از ابتدای اختراع قنات، تقسیم آب بین سهامداران توسط میرآب و با ساعت آبی یا فنجان انجام می شده است. فنجان عبارت است از یک کاسه کوچک با سوراخی در وسط آن و چند درجه با علامت در بدنه داخلی آن که بر روی آبهای یک دیگ بزرگ قرار می گیرد. مانند تصویر(فنجان قنات زیبد گناباد)

فنجان یا ساعت آبی قنات زیبد

 

 

 


  • آخرین ویرایش:-
نظرات()   
   
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
آخرین پست ها

آبیاری تحت فشار..........دوشنبه 3 آبان 1395

فیلتر توری..........دوشنبه 3 آبان 1395

لیست قیمت ها..........دوشنبه 3 آبان 1395

فیلتر شن..........دوشنبه 3 آبان 1395

هیدروسیكلون..........دوشنبه 3 آبان 1395

تانک کود..........دوشنبه 3 آبان 1395

دفترچه طرح آبیاری موضعی - نمونه..........شنبه 1 آبان 1395

معرفی کتاب: آسیب شناسی پروژه های آبیاری تحت فشار..........جمعه 30 مهر 1395

Drip irrigation..........جمعه 30 مهر 1395

نقشه برداری..........پنجشنبه 11 شهریور 1395

کاریکاتور روز ..........سه شنبه 9 شهریور 1395

پاورپوینت آبیاری تحت فشار ..........سه شنبه 9 شهریور 1395

سیستمهای آبیاری تحت فشار..........سه شنبه 9 شهریور 1395

کمی با آبیاری تحت فشار .............سه شنبه 9 شهریور 1395

روشهای عمده بهره‌ برداری مصنوعی از آب زیرزمینی ..........سه شنبه 9 شهریور 1395

آمادگی همکاری..........یکشنبه 7 شهریور 1395

رزومه مهندسی شرکت ژیوار - بخش آب و خاک و فضای سبز..........جمعه 22 خرداد 1394

معرفی وب سایت همایش سازه های هوشمند..........جمعه 22 خرداد 1394

قهرمانی تیم تیراندازی با کمان سنتی هدف(پوتا) آذربایجان شرقی در جهان ..........جمعه 22 خرداد 1394

فروش استثنایی پنل پیام کوتاه..........شنبه 28 تیر 1393

همه پستها